Học tập

Cách học thuộc bảng cửu chương nhanh và nhớ lâu

Những phương pháp thực tế đã được kiểm chứng: từ thứ tự học tối ưu đến cách xử lý khi con gặp khó khăn ở một phép tính cụ thể. Cẩm nang dành riêng cho phụ huynh và giáo viên.

Thứ tự học mang lại hiệu quả nhất

Dạy các bảng nhân theo thứ tự từ 1 đến 12 là sai lầm phổ biến nhất, vì cách này đặt bảng khó nhất vào giữa và bảng dễ nhất ở cuối cùng. Hãy bắt đầu với 2, 10 và 5 — mỗi bảng đều có quy luật mà trẻ có thể nhận ra trong chưa đầy một phút, và ba bảng này đã chiếm một phần ba toàn bộ bảng cửu chương. Tiếp theo là bảng 3 và 4 (dựa trên nguyên tắc nhân đôi). Sau đó đến 6, 8 và 9 (đều có thể suy ra từ các bảng đã biết). Hãy để bảng 7 lại gần cuối và kết thúc với bảng 11 và 12.

Thời lượng và tần suất học

Học 10 phút mỗi ngày hiệu quả hơn vượt trội so với học 70 phút dồn vào Chủ nhật. Trí não củng cố ghi nhớ trong khoảng thời gian nghỉ giữa các buổi học chứ không phải lúc đang ngồi học, vì vậy số buổi học ngắn quan trọng hơn tổng thời gian. Hãy duy trì 6 buổi ngắn mỗi tuần và dừng lại khi con vẫn đang trả lời đúng — kết thúc trong niềm vui sẽ giúp con hào hứng bắt đầu lại vào ngày mai.

Hãy đặt câu hỏi thay vì chỉ cho xem đáp án

Đọc to bảng cửu chương chỉ là bước khởi động, không phải luyện tập thực sự. Việc học chỉ diễn ra khi trẻ phải tự lục tìm đáp án từ trí nhớ mà không nhìn vào gợi ý. Đó là lý do thẻ ghi nhớ (flashcard), bảng trống và các câu hỏi nhanh hiệu quả hơn nhiều so với việc đọc vẹt, và đó cũng là lý do các bước luyện tập trên trang web luôn yêu cầu trả lời trước khi hiển thị kết quả.

Xác định chính xác phép tính con chưa thuộc

Hầu như không có đứa trẻ nào quên cả một bảng cửu chương. Trẻ thường chỉ bị khựng lại ở 4 hoặc 5 phép tính cụ thể. Một bảng trống 12×12 có bấm giờ sẽ chỉ ra ngay những điểm yếu đó chỉ trong 3 phút. Các phép tính hay bị sai nhất là 7 × 8, 6 × 8, 7 × 9, 6 × 7 và 8 × 9 — hãy cho con luyện riêng 5 phép tính này thay vì bắt con học lại toàn bộ bảng.

Giảm bớt một nửa khối lượng học

Vì 7 × 6 và 6 × 7 đều cho kết quả giống nhau, nên 144 phép tính trong bảng thực ra chỉ còn 78 phép tính. Sau khi trừ đi bảng 1, 2, 5 và 10, chỉ còn chưa đầy 20 phép tính thực sự khó. Chỉ cho trẻ thấy bảng nhân có tính chất đối xứng gương là một trong những khoảnh khắc giúp trẻ nhận ra việc học bảng cửu chương nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Làm gì khi con mãi không thuộc một phép tính?

Hãy thay đổi hình thức luyện tập thay vì bắt con làm thêm bài. Chuyển từ gõ phím sang đọc to, từ màn hình sang giấy in, từ có bấm giờ sang không bấm giờ. Nếu con vướng ở một phép tính cụ thể, hãy gắn cho nó một câu chuyện hoặc một vần thơ — ví dụ: dãy số liên tiếp "5 6 7 8" chính là "56 = 7 × 8". Chỉ một mẹo nhỏ này đã giúp rất nhiều trẻ khắc phục được phép tính hay sai nhất trong bảng cửu chương.

Áp lực thời gian và tâm lý lo lắng

Tốc độ rất quan trọng vì phép tính còn phải suy nghĩ nghĩa là chưa thuộc hẳn. Nhưng đặt đồng hồ bấm giờ trước mặt một đứa trẻ đang căng thẳng sẽ chỉ đo lường sự lo lắng chứ không đo được kiến thức của con. Hãy dùng các trò chơi không tính giờ khi mới làm quen — như thẻ ghi nhớ hay ghép đôi — và chỉ đưa đồng hồ vào khi con đã phản xạ nhanh. Vì lý do đó, các trò chơi tính giờ trên trang web được tách riêng biệt khỏi các bước học căn bản.

Đưa toán học vào đời sống thực tế

Trứng gà đóng theo vỉ 6 hoặc 12 quả, bàn tay có 5 ngón, một tuần có 7 ngày, mặt đồng hồ chia theo bảng nhân 5. Đếm các nhóm đồ vật có thật giúp các con số trở nên sống động. Một đứa trẻ tự tính xem có bao nhiêu quả trứng trong 9 hộp đã thực hiện phép tính 6 × 9 và sẽ nhớ lâu hơn nhiều so với việc chép phạt phép tính đó 40 lần.

Tóm tắt các nguyên tắc cốt lõi

  • Dạy bảng 2, 10 và 5 trước; để bảng 7 lại sau cùng.
  • 10 phút mỗi ngày, duy trì 6 ngày một tuần.
  • Đặt câu hỏi để con tự nhớ thay vì đọc sẵn đáp án.
  • Dùng bảng trống bấm giờ để tìm ra 4 hoặc 5 phép tính con chưa thuộc.
  • Chỉ tập trung rèn luyện riêng các phép tính đó, không cần học lại cả bảng.
  • Chỉ cho con thấy tính đối xứng của bảng nhân — giúp giảm một nửa bài học.
  • Chỉ bấm giờ khi con đã nắm vững các đáp án.
  • Dừng buổi học khi con vẫn đang làm đúng và vui vẻ.

Bạn muốn học bảng nhân mấy?

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tuổi nên bắt đầu học bảng cửu chương?
Hầu hết trẻ bắt đầu học bảng 2, 5 và 10 vào khoảng 6–7 tuổi (lớp 2) và thuộc hết 12 bảng khi lên 9 tuổi (lớp 3 hoặc lớp 4). Độ tuổi không quan trọng bằng việc nắm vững các bảng trước đó — dạy bảng 6, 8, 9 khi con chưa vững bảng 2 và 3 sẽ không bao giờ hiệu quả.
Mất bao lâu để học thuộc toàn bộ bảng cửu chương?
Khoảng một học kỳ nếu duy trì luyện tập đều đặn mỗi ngày — trung bình mỗi tuần một bảng, các bảng dễ chỉ mất vài ngày trong khi bảng 7 sẽ cần nhiều thời gian hơn. Tiến độ nhanh chậm không đều là điều hoàn toàn bình thường.
Học bảng cửu chương qua bài hát có hiệu quả không?
Bài hát rất tốt để trẻ làm quen với giai điệu và thứ tự các con số, nhưng lại kém hiệu quả khi cần phản xạ ngay một phép tính đơn lẻ. Đứa trẻ phải hát từ đầu bài để nhớ ra 7 × 8 nghĩa là con chưa thực sự thuộc phép tính đó. Hãy dùng bài hát để khởi động, sau đó chuyển sang luyện tập theo thứ tự ngẫu nhiên.
Có nên cho trẻ sử dụng bảng cửu chương không?
Nên dùng trong giai đoạn đầu làm quen. Một bảng cửu chương dán trên tường giúp con nhìn thấy hàng chục lần mỗi ngày và ghi nhớ một cách tự nhiên. Khi con đã bắt đầu thuộc, hãy chuyển sang dùng bảng trống để con tự điền.

Chia sẻ trang này